Sağlık sıkıntıları nedeniyle sakalımı kesmem caiz midir? | Halis Bayancuk Hoca (Ebu Hanzala)

Şimdi kardeşlerim, sağlıkla ilgili bir problem yaşadığımız zaman, sağlıkla ilgili problemler İslam'da ya zaruret kısmına girer ya da hacet kısmına girer, ihtiyaç kısmına girer. Zaruret kısmından kastım şudur, olmadığı zaman hayatın durduğu veya bir organın bütün fonksiyonlarını yitirmiş olduğu durumlara zaruret durumları diyoruz. Hacet/ihtiyaç durumu ise, olmadığı zaman yaşam durmaz ama zorlaşır. Yani hayatı yaşamak, hayatı idame ettirmek çok zor, çok külfetli bir hale gelir. Bu tip durumlarda konu ne olursa olsun fark etmez. Güvenilir bir doktordan şey alacağız öncelikle, güvenilir bir doktordan hastalığımızın teşhisi ve neler yapacağımıza dair bir sonuç alacağız. Mümkünse Müslüman bir doktordan bunu yapacağız. Eğer mümkün değilse de bizim hassasiyetlerimizi anlayan, bu konuda güvenilir olan bir veya iki tane doktordan bu konuyla ilgili bir hüküm alacağız. Ondan sonra da ihtiyaç miktarınca o sorumluluğumuzu bir kenara bırakacağız. Mesela örnek veriyorum ki soruyu genişletiyorum daha iyi anlaşılsın. Diyelim ki bir kardeşimizin cilt hastalığı var, burada olduğu gibi. Sakallarını kesmesi lazım. Bunu bir doktora soracak. Gerçekten bu cilt hastalığının tedavisi için benim bu sakallarımı kesmem o şekilde tedavinin bir parçası mıdır? Evet bir parçası ise Allah'a tevekkül edecek, sakallarını kesecek. Tedavisini olacak. Tedavisi bittikten sonra tekrardan sakallarını bırakmaya devam edecek. Bir bacımız var. Nefes alamıyor, astı mı var? Giydiği çarşaf veya yüzünü kapatmış olduğu tesettür nefes almasına engel oluyor ve bu da ona çok ciddi anlamda zarar veriyor. Mesela geçen böyle bir soru sorulmuştu. Siyah renk daha fazla yoğun bir renk olduğu için güneşi, ısıyı daha fazla çekiyor. Şu şu hastalığıma etki ediyor. Renkli yaz aylarında renkli bir başörtüsü veya renkli bir peçe kullanabilir miyim? Evet kullanabilirsin. Yani eğer doktor sana böyle bir müsaade etmişse, bunun bir zaruret veya ihtiyaç olduğunu söylemişse ihtiyaç miktarında yüzünü de açabilirsin. Yani burnundan nefes alabiliyorsan buraya kadar açabilirsin, alamıyorsan şuraya kadar. Yani ihtiyaç miktarı ne kadarsa, diyelim ki ağzımızdan nefes almamız lazım, ağzımızın açık olması lazım, şurada durması lazım. İhtiyaç, ihtiyaç miktarınca. Veya işte bir kardeşimiz diyelim ki bir doktora gitti, doktor ona dedi ki senin 6 saatten fazla aç kalmaman lazım. Sebebi de şudur şudur şudur, şöyle şöyle zararları var. Önce bundan emin olacağız. Çünkü karşımızdaki doktorların büyük çoğunluğu seküler insanlar oldukları için bizim çok fazla hassasiyetlerimizle ilgili değiller. Bazen de bazı şeyleri abartabiliyorlar. Güvenilir, İslami hassasiyetleri olan bir doktora müracaat edeceğiz. Böyle böyle bir durumum var, bu doğru mudur? Eğer doğrudur diyorsa, oruç Ramazan ayındaysak oruç tutmayacağız. O hastalık geçinceye kadar, tedavimiz yerine gelinceye kadar bunu erteleyebiliriz. Yani tedaviyle ilgili, hastalıkla ilgili şeyler ya zaruret babına ya da ihtiyaçlar babına girdiği için ihtiyaç miktarınca ne kadar muhtaçsak o kadarını yapacağız. O ibadeti bir alternatifi varsa alternatifi ne yapacağız? Alternatifi yoksa o ibadeti bırakacağız. Çünkü Allah hiç kimseye gücünden fazlasını yüklemez. Allah her birimizi gücünün ismesinde mükellef tutar ve mazeret sahipleri Allah katında o ameli yapmış gibidirler. Yani biz bir mazeretten dolayı bir sorumluluğumuzu terk ettiğimiz zaman onun ecrinden de mahrum olmayız. Bu da Allah'ın kullarına büyük nimetlerinden bir tanesidir. Peygamber (sav) hadis-i şerifte buyuruyor ki, ''Kul, bir amel yapan kul hastalandığında veya yolculuğa çıktığında, o ameli terk ettiğinde, mukimken ve sağlıklıyken yaptığında aldığı ecrin aynısı ona verilir.'' Bu da Allah'ın mümin olan kullarına rahmetinin bir parçasıdır. Ama genel olarak, yani ben genel bir hüküm söyleyeyim dedim. Genel bir hüküm olarak bu tip durumlarda şer'i sorumlulukların alternatifi varsa alternatifini, yoksa da o sorumluluğu terk edebilirsin. Allah'u alem. ➥