Gizli kibir nedir? Halis Bayancuk Hoca

Kibir İslam’ın haram kıldığı şeylerin başındadır. Kibir Allah (cc) için en sevimsiz kalp amellerinden birisidir. Kibir nedir? Kibir hakkında Peygamber’in (as) İmam Müslim’in sahihinde geçen şu hadisne bakabiliriz: “ ‘Sizden birinin kalbinde zerre-i miskal kadar kibir olursa cennete girmez.’ Sahabe sordu: ‘Ey Allah’ın Resulü! Kibir nedir?’ Peygamber (as) dedi ki: ‘Kibir hakka karşı büyüklenmek ve insanları küçük görmektir.’ “ (Müslim) Mesela biri size nasihatte bulunuyor. Şu yapmış olduğun yanlıştır. Bunu böyle böyle yapma. Bu sizin hoşunuza gitmiyor. İçinizde buna karşı bir öfke birikiyor veya buna karşı bir kin birikiyor ve o rahatsızlığı hissediyorsunuz. O konuşmayı dinlemek sizi rahatsız ediyor. Bu sizin kalbinizde kibir olduğunu gösterir. Çünkü kibir hak kendisine hatırlatıldığı zaman: Ona: “Allah’tan kork!” denildiği zaman, gururu/kibri onu günaha sürükler. Böylesine cehennem yeter. O, ne kötü bir yataktır. (2/Bakara, 206) Kibir insanın sürekli başkalarını küçük görmesidir. Bu şahısları küçük görmek olabilir, insanlarla dalga geçmek olabilir, sürekli insanları rencide edecek şakalar yapanlar buna dahildirler, insanların arkalarından kaş göz işareti yapanlar buna dahildirler. Bu sıfatı kendinde bulunduranlar da Peygamber (as) diyor ki cennete giremezler. Kendinde kibir bulunduran insanlar. Gizli kibir nedir? Gizli kibir bu alametler kişide açığa çıkmadığı halde kalbinde bir büyüklük duygusunun olmasıdır. Hakka karşı büyüklenmek ve insanları küçük görmek açık kibirdir. İnsanda bu yok uyarıldığı zaman başını önüne eğip Allah razı olsun diyor veyahut insanlara karşı çok saygılı rencide etmiyor kesinlikle, fakat gizli kibir beklentidir. Sürekli kişinin kendi görüşüne değer verilmesini istemesidir. Sürekli bir toplumda kişinin kendisinin dinlenilmesini istemesidir. Yani ucup dediğimiz şeydir. Kişinin kendi nefsini başka insanlardan farklı görmesi ve farklı gördüğünden ötürü de farklı muamele görmek istemesidir. Maalesef bu en tehlikeli kibir çeşididir. Çünkü kişi çoğu zaman bu fark etmediğinden bunu tedavi etmesi de mümkün değildir. Kibir bir hocanın anlatması veya bir kitap okunması ile tespit edilebilir ve kişi kendini ıslah edebilir. Fakat ucup dediğimiz gizli kibir insanın içinde var olan alametleri açığa çıkmayan daha ziyade beklenti olarak insanın içinde var olan şeye gelince bu çok çok tehlikeli bir şeydir. Gizli kibir kimlerde olur? Bu hocaların en çok içine düştüğü durumdur. Kendilerini insanlara ilimden ötürü üstün görmeleri ve insanlara yönelik bir takım beklenti içine girmeleridir. Allah’tan temennim beni bundan muhafaza etmesidir. Kötü nefsim muhakkak buna düşüyordur. Ama Allah’tan temennim beni bundan afiyette tutmasıdır. Veya mesala biri cihad etmiştir. Allah yolunda bir amel ortaya koymuştur. Yapmış olduğu bu ameli başa kakar. Ben bu kadar Allah koşturdum, bu kadar Allah yolunda cezaevinde yattım, bu kadar Allah yolunda hicret ettim. İnsanların bana daha fazla saygı göstermesi gerekir, söz söylediğimde benim sözümü daha fazla dinlemesi gerekir. Bu kişinin amellerini başa kakması demektir. Oysa İslam’daki amelleri boşa götüren şeylerden biri minnettir, minnet. Allah (cc) diyor ki: Daha fazlasını elde etmek isteğiyle iyilik yapma. (74/Müddessir, 6) Nasıl ki riya amelleri boşa götürür, nasıl ki sum’a amelleri boşa götürür, aynı şekilde minnet ve eziyet de amelleri boşa götürür. Ondan dolayı kişinin eğer böyle bir beklentisi varsa bilmelidir ki kendisinde ucup (gizli kibir) vardır ve bunu onu helaka götürecek sebeplerden biridir. Burada asıl tehlikeli olan ise; Kişinin kendinde olmayan bir hakkı kendinde görmesi, zaman içinde kendini unutup insanların problemli olduğunu görmeye başlamasıdır. Mesela diyelim ki adam Allah yolunca cihad etmiştir. 10 sene 15 sene neyse Allah yolunda cihad etmiştir ve bir beklenti içine girmiştir. Bir şey olduğunda bana sorulsun, benim sözüm dinlensin diye bir beklenti içine girmiştir. Bu yapılmadığı zaman adam ben de kibir var ben kendimi düzelteyim diye düşünmez. Bak ya der. Hiçbir şeyin kıymetini bilmiyorlar, emeğin kıymetini bilmiyorlar der. Yani kendi hasta olduğu gibi adam karşısındaki müslümanları suçlamaya başlar. Eğer senin sözüne ve görüşlerine değer verilmiyorsa işlemiş olduğun günahlarına bak. Çünkü görüşlere değer vermek insanların elinde olan bir şey değildir, alemlerin Rabbi olan Allah’ın elinde olan bir şeydir. Tevhid Meali İçin: